Jaarrekening 2024 – Onze blik op de resultaten en uitdagingen voor Vijfheerenlanden
Jaarrekening 2024: investeren in de leefbaarheid van Vijfheerenlanden
De jaarrekening 2024 biedt een belangrijk moment om stil te staan bij wat er bereikt is in onze gemeente én waar nog stappen nodig zijn. VHL Lokaal kiest ervoor om de inhoud centraal te stellen, met als rode draad: de inwoner voorop. Hieronder lichten we per programma de belangrijkste punten toe.
Programma A – Bestuur, Dienstverlening en Organisatie
We zijn positief over het vastgestelde participatiebeleid, de toename van dorpsraden en de groei van inwonersinitiatieven. Toch valt het ons op dat belangrijke thema’s zoals wijkgericht werken en participatie ondergebracht zijn in één overkoepelend programma. Wij vinden dat deze onderwerpen meer aandacht en zichtbaarheid verdienen als zelfstandige programma’s. We vroegen het college dan ook om uitleg over deze keuze.
Wethouder Van Montfoort gaf daarop aan:
“De eerste VHL Lokaal over de Samen Verder Bouwen. Moet dat niet een apart hoofdstuk zijn? Nou, dat hoort thuis, we hebben het hier over het hoe, en dat hoort onder Organisatie en Ontplooiing. Dus daarom staat het op dit moment op dat hoofdstuk gerapporteerd.”
Veiligheid blijft voor VHL Lokaal het belangrijkste thema. In een wereld die steeds sneller verandert, moeten we als gemeente alert zijn. Tijdig signaleren en handelen is essentieel om problemen te voorkomen. Dat vraagt om een stevige inzet, ook lokaal.
Programma B – Beheer en Gebruik van de Openbare Ruimte
De kwaliteit van onze leefomgeving staat of valt met goed beheer. Daarom waarderen we dat er jaarlijks 500 meter harde oevers wordt omgevormd naar natuurvriendelijke oevers. Ook is het meerjarig onderhoudsplan voor gemeentelijke gebouwen vastgesteld, zodat voorzieningen veilig en toegankelijk blijven.
Daarnaast draagt het vervangen van overbodige verharding door groen bij aan een prettiger straatbeeld. En een doordacht beheerplan voor de openbare verlichting helpt bij het verbeteren van veiligheid én duurzaamheid.
Programma C – Sociaal Domein
We spraken onze waardering uit voor de inzet binnen dit programma. Zo zijn de wachttijden bij Wmo-aanvragen verbeterd, een ontwikkeling die we graag voortgezet zien. Wel waren we benieuwd naar de toename van het aantal aanvragen voor huishoudelijke ondersteuning (+400): ligt dit aan de vergrijzing of aan de toenemende druk op mantelzorgers?
Wethouder Bel reageerde hier als volgt op:
“Ik begin even met de opmerking van VHL Lokaal over de toenemende vraag naar huishoudelijke ondersteuning. Dat heeft te maken met het abonnementstarief en uiteraard de vergrijzing waardoor de vraag continu toeneemt. Helaas is het waarschijnlijk controversieel. De werkingstelling van het verhogen van de eigen bijdrage, zodat de druk op de aanvragen zal blijven.
Kan ik eigenlijk gelijk door naar de wachttijden. Vanwege die stijgende stroom en ook de wisselende zwaarte van de aanvragen, zal de druk op de wachtlijsten blijven. En de oplossing is niet dat we nog meer individueel geïndiceerde hulp van leveranciers gaan inzetten, maar dat we het goede gesprek gaan hebben met onze inwoners over zelfredzaamheid, samenredzaamheid en wellicht collectieve voorzieningen. En dat betekent dat de druk op de wachtlijsten zal blijven. Rond de kadernoten gaan we daar wat uitgebreider op in.”
Wayne Hol stelde namens VHL Lokaal een aanvullende vraag:
“Ja, dank u wel en ook bedankt voor de beantwoording van vragen. Ik had een verduidelijkingsvraag betreffende huishoudelijke hulp, en u gaf aan dat er abonnementstarieven waren, dat dat een relatie had met het stijgende aantal aanvragen. Hoe zit dat precies? Hoe moet ik deze relatie zien?”
Het antwoord van Wethouder Bel luidde:
“Het is voor inwoners mogelijk om huishoudelijke ondersteuning aan te vragen bij de gemeente, en dat betaalt de inwoner 21 euro per maand voor. Dat is natuurlijk een heel aantrekkelijk aanbod en daardoor is de huishoudelijke ondersteuning heel laag toegankelijk voor alle inwoners. En dat blijft een continue vraag naar meer huishoudelijke ondersteuning. En dat hebben we ook landelijk gezien, dat het een enorm opdrijvend effect heeft op het aantal aanvragen. Vandaar dat vanuit de landelijke overheid wordt nagedacht hoe kunnen we dit verminderen door het abonnementstarief te verhogen. Dat is een landelijke afspraak die daar gemaakt moet worden en die staat voor 1 januari 2027. Omdat het kabinet gevallen is, is dat onderwerp nu in de commissie van de Tweede Kamer controversieel verklaard. En we weten niet of de Kamer dat over gaat nemen, maar dat is wel een risico dat dat dus weer verder wordt uitgesteld en dat die druk op die aanvragen zal blijven.”
Ook spraken we onze zorgen uit over de stijgende kosten in de jeugdzorg. VHL Lokaal pleit voor meer aandacht aan de voorkant: voorkomen is beter dan genezen. Laten we samen werken aan het versterken van mentale gezondheid bij jongeren, zoals ook psychiater Dirk de Wachter benadrukt.
Op het vlak van jeugdzorg ging Wethouder Bel ook in op landelijke ontwikkelingen:
“Dan ga ik naar jeugdzorg. Er wordt gezegd van er moet meer naar het systeem rondom zorgvragen van jongeren worden gekeken. Dat klopt. Dat is ook de conclusie van de deskundige commissie van Tamara van Ark. En dat is ook de opdracht vanuit de hervormingsagenda. Daar zijn we volop mee bezig.”
Daarnaast vroegen we het college om uitleg over het stopzetten van het project OV-ambassadeurs, bedoeld om het openbaar vervoer toegankelijker te maken voor ouderen en kwetsbare groepen.
De wethouder gaf aan:
“De opmerking over de OV-ambassadeurs. Er waren te weinig of geen vrijwilligers waardoor we dat programma niet door konden zetten.”
Programma D – Ruimtelijke Ontwikkeling en Wonen
We zijn blij met de vastgestelde dorps- en gebiedsvisies voor onder meer Meerkerk, Hagestein, Nieuwland, Lexmond, Schoonrewoerd, Everdingen en Zijderveld. Deze visies geven richting aan groei en ontwikkeling. Ook de verhoging van het Startersleningenfonds zien we als een positieve stap voor jongeren die zich in Vijfheerenlanden willen vestigen.
Wel merken we dat sommige duurzaamheidsdoelstellingen voor 2024 niet zijn gehaald. Het programmaplan duurzaamheid is doorgeschoven naar 2025, en beleid rond kinderboerderijen en afvalbrengstations is nog niet afgerond. We roepen het college op om vaart te maken met deze belangrijke dossiers.
Programma E – Ontplooiing en Ontmoeting
Goed om te zien dat het noodfonds Dorpshuizen actief wordt ingezet. Tegelijkertijd vragen we: zijn er plannen voor een nieuw dorpshuis of ontmoetingsplek in Schoonrewoerd?
We juichen het lopende onderzoek naar schoolzwemmen toe en hopen dat dit snel leidt tot concrete actie. Daarnaast blijven we aandacht vragen voor de grote verschillen in de kosten voor zwemlessen die ouders betalen. Graag horen we van het college wat hier mogelijk is om die verschillen te verkleinen.
Programma F – Financiën en Economie
De financiële positie van onze gemeente is in 2024 stabiel gebleven. Dat geeft vertrouwen richting de toekomst. We zien ook goede inzet op het versterken van de lokale economie, onder meer via de BIZ in Meerkerk en de aandacht voor duurzame werklandschappen.
Wel blijven we alert op de problemen met netcongestie, die de economische groei kunnen belemmeren. Tot slot vragen we het college om duidelijkheid over de besteding van de Eneco-gelden van de afgelopen zes jaar. Transparantie hierover is essentieel.
Tot slot
De jaarrekening laat zien dat er mooie stappen zijn gezet, maar er blijven ook duidelijke uitdagingen. VHL Lokaal blijft zich inzetten voor een veilige, leefbare, betaalbare en duurzame gemeente.
Heb je vragen, opmerkingen of ideeën? Mail ons via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. of laat het ons weten via onze social media-kanalen. Samen bouwen we verder aan Vijfheerenlanden!
Artikel geschreven aan de hand van de bijdrage van Wayne Hol
